Horlama Tedavisi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Horlama, yetişkinlerde oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Bazı kişilerde yalnızca rahatsız edici bir ses olurken, bazı kişilerde uyku apnesinin ilk belirtilerinden biri olabilir. Kişiler düşük uyku kalitesi nedeniyle gündüz yorgunluğu çekerler ve gün icinde uyuklayabilirler. Bazı çiftler yataklarını ayırırken, aile içi sorunlara da neden olabilmektedir. 
Bu nedenle horlamayı sadece bir ses problemi olarak görmemek gerekir. Özellikle uzun süredir devam eden veya başka şikâyetlerin eşlik ettiği horlamalarda, öncelikle nedeninin belirlenmesi ve uygun tedavi yöntemi çok önemlidir.

Horlama için hangi doktora başvurulur?

Horlama şikâyeti olan bir kişinin başvurabileceği ilk uzmanlardan biri Kulak Burun Boğaz (KBB) hekimidir.

KBB muayenesinde burun ve boğaz bölgesindeki hava yolunu daraltabilecek yapılar değerlendirilir. Burun kemiğindeki eğrilik, burun içi etlerin büyümesi, burun tıkanıklığı, alerjik burun yapısı,  bademciklerin yapısı, yumuşak damak ve dil kökü bölgesindeki anatomik özellikler horlamanın ortaya çıkmasında rol oynayabilir.

Fakat her horlamanın nedeni burun bölgesindeki bir problem değildir. Bazı durumlarda horlama, uyku sırasında üst hava yolunun yani farenks bölgesinin daralmasıyla ilişkili olabilir ve bu durumun uyku apnesi açısından araştırılması gerekebilir.

Özellikle eşiniz uykuda nefesinizin bir süreliğine durduğunu söylüyorsa, gece boğulur gibi uyanıyorsanız veya yeterince uyumuş olmanıza rağmen sabahları yorgun kalkıyorsanız, bu durum daha ayrıntılı bir değerlendirmeyi gerektirir.

Horlama ile uyku apnesi aynı şey midir?

Hayır. Her horlayan kişide uyku apnesi bulunmaz.

Basit horlamada kişi uyurken nefes almaya devam eder. Obstrüktif uyku apnesinde (OSA) ise uyku sırasında üst hava yolu zaman zaman daralabilir veya tamamen kapanabilir. Bunun sonucunda nefes alıp verme kısa sürelerle durabilir.

Şu belirtiler varsa uyku apnesi ihtimalini göz ardı etmemek gerekir:

• Uykuda nefesin durduğunun eş tarafından fark edilmesi

• Gece nefes almakta zorlanma veya boğulur gibi uyanma

• Çok yüksek ve düzensiz horlama

• Sabah baş ağrısı

• Sabahları yorgun ve dinlenmemiş uyanma

• Gün içinde belirgin uyku hali

• Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü

• Gece sık sık uyanma

Bu belirtilerden birkaçının bir arada bulunması, yalnızca horlamayı azaltmaya yönelik bir tedavi yerine uyku apnesinin de araştırılmasını gerektirebilir.

Uyku testi ne zaman yapılır?

Uyku apnesinden şüphelenildiğinde hekim, hastanın durumuna göre uyku testi yapılmasını önerebilir. Bu test hastanede yapılan polisomnografi şeklinde olabileceği gibi, uygun hastalarda evde gerçekleştirilen uyku testlerinden biri de olabilir.

Uyku testi sırasında gece boyunca solunum, kandaki oksijen seviyesi, kalp ritmi ve uyku ile ilgili çeşitli parametreler takip edilir. Elde edilen sonuçlar, horlamanın tek başına bir problem mi yoksa uyku apnesiyle ilişkili bir durum mu olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Horlama tedavisinde diş hekiminin rolü nedir?

Diş hekiminin rolü özellikle oral aparey tedavisi düşünülen hastalarda önem kazanır.

Halk arasında “horlama protezi” olarak da bilinen mandibular ilerletme apareyleri, alt çeneyi uyku sırasında kontrollü şekilde önde tutarak üst hava yolunun açık kalmasına yardımcı olmayı amaçlar.

Bu apareyler, uygun hastalarda primer horlama ve obstrüktif uyku apnesinin tedavisinde kullanılabilir. Ancak her hasta için aynı apareyin uygun olduğunu düşünmek doğru değildir.

Tedavi öncesinde dişlerin ve diş etlerinin durumu, çene eklemleri, alt çenenin hareketleri ve apareyi taşıyabilecek diş desteği değerlendirilmelidir.

Hazır olarak satılan ürünlerle, hastanın ağız ve çene yapısına göre hazırlanan kişiye özel apareyleri de birbirinden ayırmak gerekir.

Her horlayan kişi horlama apareyi kullanabilir mi?

Hayır. Horlama apareyi bazı hastalarda oldukça etkili bir seçenek olabilirken, bazı hastalarda farklı tedavilere ihtiyaç duyulabilir.

Örneğin ileri derecede uyku apnesi olan bir hastada yalnızca oral aparey kullanılması yeterli olmayabilir. Benzer şekilde yeterli diş desteği bulunmayan veya belirli çene eklemi sorunları olan kişilerde de aparey tedavisi uygun olmayabilir.

Bu nedenle horlama apareyine karar verirken hastanın genel durumu, ağız ve çene yapısı ve varsa uyku testi sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Horlama nasıl tedavi edilir?

Horlama için herkese uygulanabilecek tek bir tedavi yöntemi yoktur. Tedavi, horlamanın nedenine ve kişinin genel durumuna göre değişir.

Bazı kişilerde kilo vermek, uyku pozisyonunu değiştirmek veya burun tıkanıklığını gidermek yeterli olabilir. Bazı hastalarda ise oral aparey tedavisi, CPAP veya cerrahi tedavi seçenekleri gündeme gelebilir.

Kimi zaman birden fazla yöntemin birlikte kullanılması da gerekebilir.

Burada önemli olan, yalnızca horlama sesini azaltmaya çalışmak yerine öncelikle horlamanın nedenini ortaya koymaktır.

Horlama için hangi doktora gidilmeli?

Horlama şikâyetiniz varsa ilk değerlendirme için bir KBB uzmanına başvurabilirsiniz. Yapılan muayenede burun ve boğaz bölgesindeki olası nedenler araştırılır.

Uyku apnesinden şüphelenilmesi durumunda uyku testi gerekebilir. Eğer yapılan değerlendirmeler sonucunda primer horlama veya obstrüktif uyku apnesi için oral aparey tedavisi düşünülüyorsa, bu konuda eğitim ve deneyime sahip bir diş hekimi de tedavi sürecine dahil olabilir.

Kısacası, horlamada önemli olan sadece çıkan sesi azaltmak değildir. Önce neden horladığınızı anlamak, ardından sizin için uygun tedavi yöntemini belirlemek gerekir.

Kısaca

Horlama → KBB değerlendirmesi → Gerekiyorsa uyku testi → Tanıya uygun tedavi

Horlama uzun zamandır devam ediyorsa veya uykuda nefes durması, boğulur gibi uyanma ve gündüz aşırı uyku hali gibi belirtiler varsa değerlendirmeyi ertelememek faydalı olacaktır.

Diş Hekimi Sacit Yıldız / Doctorsacit